જાણવા જેવું

“સાહેબ! મારી પાસે દિલ્હી આવવા માટે પૈસા નથી, કૃપા કરીને પદ્મશ્રી એવોર્ડ પોસ્ટ દ્વારા મોકલો.”,જાણો કોણે કહ્યુ

સાદું જીવન, ઉચ્ચ વિચાર’ … આ કહેવત 21મી સદીમાં બંધબેસતી નથી. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ પૈસા છે. આજે માણસ માત્ર અને માત્ર પૈસા પાછળ દોડી રહ્યો છે, પરંતુ આ દેશમાં એવી વ્યક્તિ છે જે સક્ષમ હોવા છતાં ધન અને સંપત્તિના આ ભ્રમથી પોતાને દૂર રાખે છે.

Loading...

સાહેબ! મારી પાસે દિલ્હી આવવા માટે પૈસા નથી, કૃપા કરીને એવોર્ડ (પદ્મશ્રી) પોસ્ટ દ્વારા મોકલો. આ કહેનાર વ્યક્તિ ઓડિશાના પ્રસિદ્ધ લોકકવિ હલધર નાગ હતા, જેમણે સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના યોગદાન માટે વર્ષ 2016માં ભારત સરકાર તરફથી ‘પદ્મશ્રી એવોર્ડ’ મેળવ્યો હતો.

ચાલો જાણીએ કે હલધર નાગ વિશે શું ખાસ છે?
5 વર્ષ પહેલાની આ વાત છે. જ્યારે સફેદ ધોતી, ગમછા અને વેસ્ટ પહેરેલ હલધર નાગ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જી પાસેથી ‘પદ્મશ્રી એવોર્ડ’ લેવા માટે ખુલ્લા પગે આવ્યા ત્યારે તેમને જોઈને દરેકની આંખો ફાટી ગઈ હતી. આ દરમિયાન દેશની ન્યૂઝ ચેનલો પર ચર્ચા ચાલી કે એક સક્ષમ વ્યક્તિને આવું જીવન કેમ જીવવું પડે છે.

હલધર નાગ કોણ છે?
ઓડિશાના વતની 71 વર્ષીય હલધર નાગ ‘કોસલી ભાષા’ના પ્રખ્યાત કવિ છે. તેમનો જન્મ વર્ષ 1950માં ઓડિશાના બારગઢ જિલ્લાના એક ગરીબ પરિવારમાં થયો હતો. માત્ર 10 વર્ષની ઉંમરે તેના માતા -પિતાના મૃત્યુ બાદ તેણે ત્રીજા ધોરણમાં અભ્યાસ છોડી દીધો હતો. અનાથનું જીવન જીવતા, તેમણે ઘણા વર્ષોથી ઢાબામાં ગંદા વાસણો સાફ કર્યા.

આ પછી હલધર નાગે સ્થાનિક શાળામાં 16 વર્ષ સુધી રસોઈયા તરીકે કામ કર્યું. થોડા વર્ષો પછી, તેમણે બેંકમાંથી 1000 રૂપિયાની લોન લીધી અને શાળાની સામે નકલ, પુસ્તક, પેન અને પેન્સિલ વગેરેની નાની દુકાન ખોલી. આ સાથે, તે ઘણા વર્ષો સુધી પોતાનું ગુજરાન ચલાવતો રહ્યો. આ દરમિયાન, તે કંઈક ને કંઈક લખતો રહ્યો અને તેણે લખવાનો તેમનો જુસ્સો અકબંધ રાખ્યો.

1990માં, હલધર નાગએ તેમની પ્રથમ કવિતા ‘ધોડો બરગાચ’ (ધ ઓલ્ડ બાનિયન ટ્રી) લખી હતી. આ કવિતા સાથે, તેમણે તેમની 4 અન્ય કવિતાઓ એક સ્થાનિક મેગેઝિનમાં પ્રકાશન માટે મોકલી અને તેમની તમામ કૃતિઓ પ્રકાશિત થઈ. આ પછી, તેમના લેખનની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ, તે આજ સુધી ચાલુ છે.

નાગ કહે છે, ‘તે મારા માટે ખૂબ જ સન્માનની વાત હતી અને આ ઘટનાએ મને વધુ લખવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. આ પછી, મેં મારી આસપાસના ગામોમાં જઈને લોકોને મારી કવિતાઓ સંભળાવવાનું શરૂ કર્યું. આ દરમિયાન મને લોકો તરફથી સકારાત્મક પ્રતિસાદ પણ મળ્યો.

મને આજ સુધી લખેલું બધું યાદ છે.
હલધર નાગ વિશે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તેમને 20 મહાકાવ્યો સિવાય તેમના દ્વારા લખાયેલી તમામ કવિતાઓ યાદ છે. તે જે પણ લખે છે, તે તેને યાદ કરે છે. તમારે ફક્ત કવિતાનું નામ અથવા વિષય સ્પષ્ટ કરવાની જરૂર છે. આજે પણ તેને લખેલ દરેક શબ્દ યાદ છે.

નાગ કહે છે: હું ખુશ છું કે યુવા પેઢી ‘કોસલી ભાષા’ માં લખાયેલી કવિતાઓમાં ખૂબ રસ ધરાવે છે. મારા મતે, કવિતા માટે વાસ્તવિક જીવન સાથે સંબંધિત હોવું અને તેમાં સામાજિક સંદેશ હોવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

ઓડિશામાં ‘લોક કવિ રત્ન’ તરીકે પ્રખ્યાત, હલધર નાગની કવિતાઓના વિષયો મોટે ભાગે પ્રકૃતિ, સમાજ, પૌરાણિક કથા અને ધર્મ પર આધારિત છે. તેઓ તેમના લખાણો દ્વારા સામાજિક સુધારાને પ્રોત્સાહન આપવા પણ તૈયાર છે.

તમને જણાવી દઈએ કે આજે હલધર નાગને કોઈ ઓળખમાં રસ નથી. તેમના લખાણોનું સંકલન ‘હલધર ગ્રંથાવલી-2’ ને પણ ઓડિશાની ‘સંબલપુર યુનિવર્સિટી’માં અભ્યાસક્રમનો એક ભાગ બનાવવામાં આવ્યો છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *