રાજનીતિ

રાહુલ ગાંધીએ 24 કલાકમાં એકવાર પોતાને પૂછવું જ જોઇએ કે ‘હું કેમ આવો છું?’

રાહુલ ગાંધીએ અત્યાર સુધી જે જવાબદારીઓ ચલાવી હતી તે ખૂબ જલ્દીથી તેમની નજીક આવી રહી હોય તેવું લાગે છે – અને જવાબદારીઓમાં સૌથી મોટું એ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષની અધ્યક્ષતા છે. આ જ ખુરશી જેને તેમણે 2019 ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ ભાજપ દ્વારા ફરીથી પરાજિત કર્યા બાદ બળપૂર્વક છોડી દીધી હતી.

Loading...

એવું કહેવામાં આવે છે કે ડિસેમ્બરથી કોંગ્રેસના કાયમી અધ્યક્ષ બનાવવાની પ્રક્રિયા જોર પકડવાની તૈયારીમાં છે અને પાર્ટીના અધિવેશનમાં રાહુલ ગાંધીની ફરીથી તાજ પહેરી લેવાની તૈયારી આગામી વર્ષના પ્રારંભમાં આખરી કરવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે કોંગ્રેસના કાયમી અને કાર્યકારી પ્રમુખની માંગ સાથે પક્ષના 23 વરિષ્ઠ નેતાઓએ વચગાળાના પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીને પત્ર લખ્યો હતો.

બિહારની ચૂંટણીનો અંત આવ્યા બાદ રાહુલ ગાંધી હજી રાહતનો શ્વાસ લે છે અને અધ્યક્ષના અધ્યક્ષ પદ સંભાળ્યા પછી તરત જ તેમણે દેશના પાંચ રાજ્યોમાં 2021 ની વિધાનસભાની ચૂંટણી લડવાની છે. બીજાના ખભા પર બંદૂક ચલાવીને અને પોતે જ સામેની બાજુ standingભા રહીને હાર જીતવાના ખાટા મીઠા અનુભવમાં ફરક છે.

બિહારમાં seats૦ બેઠકો લડ્યા હોવા છતાં, રાહુલ ગાંધી ફરી એકવાર માત્ર 19 બેઠકો જીતવા માટે તેમના તમામ રાજકીય વિરોધીઓના નિશાના હેઠળ આવ્યા છે. બિહારની નિષ્ફળતા સાથે, ત્રણ વર્ષ પહેલાં યુપીની નિષ્ફળતા પણ રજૂ કરવામાં આવી રહી છે – અને નિષ્ફળતાનો આખો ખર્ચ રાહુલ ગાંધીને સોંપવામાં આવી રહ્યો છે.

બિહારની ચૂંટણીમાં તેજસ્વી યાદવના સંબંધમાં વાતાવરણ જોવા મળ્યું હતું, રાહુલ ગાંધીને આશા હતી કે મહારાષ્ટ્ર અને ઝારખંડની જેમ કોંગ્રેસને પણ બિહારમાં સત્તામાં ભાગીદાર બનવાની તક મળશે. જો આવું થયું હોત, તો રાહુલ ગાંધી નવા આત્મવિશ્વાસ સાથે ખુરશી પર બેઠા હોત. રાજકારણમાં હારનો સતત વિજય – સામાન્ય રીતે, સામાન્ય ચૂંટણીથી ભાજપને બિહારમાં પડતી બધી ઠોકર પછી બિહારમાં થોડી રાહત લેવાની તક મળી છે, પરંતુ ક્રમિક પરાજયથી રાહુલ ગાંધીને આવી સ્થિતિમાં લાવવામાં આવી છે – જ્યાં તેઓ તે વિચારવા મજબૂર થાય છે કે રાજકીય દુ: ખ ઓછું થવાનું નામ નથી લેવાનું શું કારણ છે?

ઓબામાની શાળા
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાની રાહુલ ગાંધી વિશેની ટિપ્પણી, કોંગ્રેસના નેતાઓ તેમ જ શિવસેના પણ નિરાશ થયા છે. શિવસેનાના મુખ્ય પ્રવક્તા સંજય રાઉત ચિંતિત છે, ‘અમે ટ્રમ્પને કદી ગાંડો નથી કહ્યું. ઓબામાને આપણા દેશ વિશે કેટલી માહિતી છે? ‘ સંજય રાઉતે બરાક ઓબામાની ભારતીય રાજનીતિની સમજ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે – અને કહ્યું છે કે કોઈ વિદેશી રાજકારણી આપણા દેશના કોઈ પણ નેતા વિશે આવો અભિપ્રાય આપી શકે નહીં.

સંજય રાઉતની પોતાની પાર્ટી લાઇન પોતાનું સ્થાન ધરાવે છે, પરંતુ બરાક ઓબામાએ રાહુલ ગાંધીની યોગ્યતા વિશે જે સવાલ ઉઠાવ્યો છે તે ખરેખર ભારતીય રાજકારણના ધોરણમાં બંધ બેસતો નથી – કદાચ બરાક ઓબામાની પારિવારિક રાજનીતિ ‘મોટો’ દેશોની નાની ઘટનાઓ જેવી છે. શાહરૂખ ખાનનો આ સંવાદ બરાક ઓબામાએ તેમના ભારતીય પ્રવાસ દરમિયાન દિલ્હીમાં એક કાર્યક્રમમાં પણ બોલ્યો હતો.

બરાક ઓબામાએ તેમના તાજેતરની પુસ્તક ‘એ પ્રોમિસન્ડ લેન્ડ’માં લખ્યું છે કે,’ રાહુલ ગાંધી એવા વિદ્યાર્થીની જેમ નર્વસ લાગે છે, જેમણે પોતાનો અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કર્યો હોય અને તેના શિક્ષકને પ્રભાવિત કરવાની અધીરાઈ હોય – પણ ક્ષમતા અને વિષયમાં નિપુણતા મેળવવા માટે કોઈ deepંડા ઉત્કટ નથી.

રાહુલ ગાંધી સાથે ટૂંકી બેઠકમાં, એવું લાગે છે કે બરાક ઓબામા તેમના રાજકીય વિરોધીઓની જેમ ‘પપ્પુ’ જેવું અભિપ્રાય રચવામાં સફળ થયા છે. ગુસ્સામાં થોડી વાર રાહુલ ગાંધીએ પોતે આ કહ્યું છે – ‘તમે મને પપ્પુ માનો છો … તો સમજો!’ મુશ્કેલી એ છે કે બધી રીતે ગુસ્સો પોતાની રીતે કા after્યા પછી, રાહુલ ગાંધીને પણ આલિંગન મળે છે – અને પછી આંખ પણ મારી નાખે છે!

રાહુલ ગાંધી માટે આત્મનિરીક્ષણની છેલ્લી તક આવી છે

બરાક ઓબામાએ તેમના પુસ્તકમાં સોનિયા ગાંધી અને મનમોહન સિંઘ સહિત અમેરિકા અને વિશ્વના નેતાઓ વિશે ટિપ્પણી કરી છે, પરંતુ રાહુલ ગાંધી પ્રત્યેનું તેમનું વલણ કોંગ્રેસના નેતાના રાજકીય વિરોધીઓ માટે નવી મસાલા સાબિત થઈ રહ્યું છે.

પોતાનો અભિપ્રાય શેર કર્યો છે – અને આ પુસ્તક રાહુલ ગાંધી સાથે સોનિયા ગાંધી અને મનમોહન સિંહ પરની ટિપ્પણીઓ સાથે ભારતમાં પણ ચર્ચાનો એક ભાગ બની ગયું છે.

જો આપણે યોગ્યતાનો સ્કેલ છોડી દઈએ, તો બરાક ઓબામાની રાહુલ ગાંધી વિશેની બાકીની વાતો, ઘણાં વાક્યો સાથે સુસંગત છે. બરાક ઓબામાએ રાહુલ ગાંધીને નર્વસ નેતા ગણાવ્યા છે. રાજકીય નિર્ણયો અનુસાર, જો રાહુલ ગાંધી દર વખતે આ અંતમાં કરે છે, તો તે સંકેત આપે છે કે નિર્ણય લેવામાં કોઈ દ્વિધા હશે. પૂર્વ વડા પ્રધાન પીવી નરસિંહ રાવના સંદર્ભમાં એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે કોઈ નિર્ણય લેવો એ પણ નિર્ણય નથી – રાવના મામલે આ સિદ્ધાંત સફળ રહ્યો હોવા છતાં તે રાહુલ ગાંધી માટે જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યો છે.

એક શાશ્વત ખ્યાલ છે – ‘કારત કરત કરૂ કો જાદમતી હોત સુજન …’

છેવટે, રાહુલ ગાંધીના કેસમાં આ ખ્યાલ પણ કેમ ખોટો સાબિત થઈ રહ્યો છે?

રાહુલ ગાંધી સમક્ષ હવે પહેલો પડકાર એ હોવો જોઇએ કે તેમણે સખત મહેનત કરવી જોઈએ અને સફળતાનો દાખલો બેસાડવો જોઈએ જેથી કોંગ્રેસના નેતાઓ તેમના બધા રાજકીય વિરોધીઓની સાથે ‘ઓબામાની શાળા’ પર પણ સવાલ કરવાનો મોકો મેળવી શકે!

વ્યાવસાયિક માર્ગદર્શન શા માટે ટાળવું?
માની લો કે કોંગ્રેસે એક ડઝન બેઠકો જીતી લીધી હોત અને – બિહારના બધાં સમીકરણો બદલાયા હોત – અને રાહુલ ગાંધી પણ ફરી એકવાર પ્રશંસા મેળવતા હોત. તેજસ્વી યાદવે જે વ્યાવસાયિક માર્ગદર્શન લીધું હતું તે જ રાહુલ ગાંધી પણ માર્ગદર્શન લઈ શક્યા હોત – અને જો તેઓ પ્રશાંત કિશોરના સંપર્કમાં રહેત તો તેમણે ખુશીથી ચૂંટણી પ્રચાર સંભાળ્યો હોત. પ્રશાંત કિશોર કોઈપણ રીતે નીતિશ કુમારની સામે તકની શોધમાં હશે, લગભગ તે જ રીતે જેમણે 2015 માં તેમણે નીતિશ કુમાર વિરુદ્ધ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહ સામે ચૂંટણી પ્રચાર ચલાવ્યો હતો.

2017 માં, કોંગ્રેસે યુપી અને પંજાબ બંને ચૂંટણીમાં પ્રશાંત કિશોરની મદદ લીધી. પંજાબમાં નહીં પણ યુપીમાં પ્રશાંત કિશોરને અર્ધા હૃદયથી કામ કરવાની તક મળી. પ્રશાંત કિશોરને સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું હતું કે સુલતાનપુર, અમેઠી અને રાયબરેલીથી દૂર રહેવું જોઈએ, કારણ કે પ્રિયંકા ગાંધી ત્યાંના કામકાજ સંભાળે છે. તે કેવી રીતે હેન્ડલ કરે છે તે 2019 માં અમેઠીમાં સ્પષ્ટ થઈ ગયું.

યુપીમાં, પ્રશાંત કિશોરને ઉમેદવારોની પસંદગીમાં દખલ કરતા દૂર રહેવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું – જો જો જો જોવામાં આવે તો તેનો સમાવેશ મીડિયા મેનેજમેન્ટના કાર્યક્ષેત્રમાં કરવામાં આવ્યો છે. છેવટે, તે જ સમયે પંજાબમાં સમાન પ્રશાંત કિશોર કોંગ્રેસની સરકાર બનાવવામાં આવી હતી, પરંતુ યુપીમાં, કોંગ્રેસના તમામ સક્ષમ નેતાઓની સૈન્ય 105 માંથી ફક્ત સાત બેઠકો પર જ પાર્ટીને જીતી શકે છે. તે પછી પણ ગુજરાતમાં, કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ પ્રશાંત કિશોરને મદદ કરે તેવું ઇચ્છતા હતા, પરંતુ તેમને ના પાડી દેવામાં આવી હતી – અને ત્યારબાદ રાહુલ ગાંધી મોરચો વિદેશમાં સામ પિત્રોડા અને દેશમાં અહેમદ પટેલ અને અશોક ગેહલોત સાથે રાખતા હતા – હવે પરિણામ આવ્યું હતું. ‘ ‘.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી માટે કામ કરતા પહેલા પ્રશાંત કિશોરે રાહુલ ગાંધીનો પણ સંપર્ક કર્યો હતો, પરંતુ તેઓ દરવાજા પરથી બેકફૂટ પરત ફર્યા હતા. ગુજરાત પછી પ્રશાંત કિશોરે 2014 માં દેશભરમાં મોદી માટે કામ કર્યું હતું, પરંતુ તે પછી નહીં. પાછળથી પ્રશાંત કિશોરની સેવાઓ ન લેવાનું કારણ જે પણ હોઈ શકે, પણ જરૂર ક્યાં છે?

પ્રશાંત કિશોરની સેવાઓ લેનારા તે લઈ રહ્યા છે અને લાભ પણ લઈ રહ્યા છે. કેપ્ટન અમરિન્દર સિંઘ, જગનમોહન રેડ્ડી, આદિત્ય ઠાકરે અને અરવિંદ કેજરીવાલ જેવા નેતાઓના કિસ્સામાં, પ્રશાંત કિશોરે સફળતાનો ધોરણ પહેલેથી જ નક્કી કરી દીધો છે – મમતા બેનર્જી પશ્ચિમ બંગાળમાં સમાન મીઠા ફળની રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવી જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે પ્રશાંત કિશોર બિહારમાં તેજસ્વી યાદવ માટે કામ કરી રહ્યા ન હતા, પરંતુ આરજેડી નેતા તેમની જૂની ભલામણો અજમાવતા જોવા મળ્યા હતા – જો પ્રશાંત કિશોર ન હોત તો તેજસ્વી યાદવ મહાગઠબંધનને મદદ કરી શક્યા હોત. મળ્યું તે બધાની સામે છે. દરેક વ્યક્તિ માને છે કે કોંગ્રેસ એક નબળી કડી છે.

વિદ્યાર્થીઓ માટે, દરેક સ્તરે કોચિંગ અને ખાનગી ટ્યુશન પણ આપવામાં આવે છે જ્યાં વધુ જરૂરી અથવા અનુભવાય છે. કારકિર્દી સલાહકારની સેવાઓ તમારા અભ્યાસ દરમિયાન, વિષયને પસંદ કરવાથી લઈને તમારા માટે વધુ સારું ક્ષેત્ર પસંદ કરવા સુધી ઉપલબ્ધ હોય છે – અને બાકીના જીવન માટે તમામ પ્રકારના સલાહકારોની સુવિધાઓ છે. તબીબી અને કાનૂની સલાહકારોની મદદ લેવી એ એક અનિવાર્યતા છે, પરંતુ બાકીના ક્ષેત્રમાં મુશ્કેલીઓ હોવા છતાં, મોટાભાગના લોકો વ્યવસાયિક સલાહકારોની મદદ લેવાનું ટાળતા જોવા મળે છે – તેમ ન કરવા પાછળ થોડી ખચકાટ થઈ શકે છે, પરંતુ ગેરલાભ એ છે. સ્પષ્ટ દેખાય છે.-મૃગાંગ શેખર

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *